Şiir, insanın içinde kalan yarım cümlelerin devamıdır.

ŞAİRİN DEFTERİ / TAM METİN

Rehberin Buyruğun Tutmuyor

Rehberin Buyruğun Tutmuyor Şiiri - Pir Sultan Abdal

Benden selam olsun gül yüzlü Şah'a
Verdiği ikrarda durmuyor talip
Her kişi kendine sürek sürüyor
Rehberin buyruğun tutmuyor talip

Avret erin saymaz talip pirini
Faş ettiler erenlerin sırrını
Dört kitapta gördünüz mü yerini
Tarıksız tercuman biliyor talip

İçeri girince beli Hak derler
Dışarı çıkınca ikrar yok derler
Sen olmazsan mürşit olan çok derler
Verdiği ikrardan dönüyor talip

Haberini aldım bir nebbaşiden
Sen hiç korkmaz mısın ulu kişiden
Yüz katını tutmuş pazarbaşıdan
Artık alıp eksik satıyor talip

Pir Sultan Abdal'ım ben bir fukara
Talip boynun eğip durmuyor dara
Sınıklar sarılıp onulmaz yara
Görün ne dert ile ölüyor talip

Pir Sultan Abdal

ŞİİRİN HARİTASI

Bu şiirin içinde ne var?

Metnin anlam, duygu, tema ve biçim katmanlarına kısa bir bakış.

Bir dize, bazen yıllardır aradığın yerdir.

Pir Sultan Abdal, dervişlik yoluna giren talibin ikrarında durmayışını, mürşidine saygısızlığını ve sırları ifşa etmesini eleştirir. Şiir boyunca talibin verdiği sözden dönmesi, rehberin buyruğunu tutmaması ve manevi yolun gereklerini yerine getirmemesi anlatılır. Anlatıcı, bu tutumu bir tür ihanet ve çürüme olarak görür; sonunda talibin onulmaz bir yara ile öldüğünü söyler.

Ana duygukırgınlık

Ana temainanç

Duygusal yönolumsuz

Yoğunluk70/100

ANLAM

Ana düşünce

Talip, verdiği ikrarda durmayıp mürşidine ihanet ederek manevi yolun dışına çıkmıştır; bu tutum onu onulmaz bir yaraya sürükler.

Temel çatışma

Talibin ikrarı ile davranışları arasındaki çelişki; manevi bağlılık ile ihanet arasındaki gerilim.

ATMOSFER

Manevi bir yolun bozulmasına tanıklık eden eleştirel ve hüzünlü bir atmosfer.

hüzünlügerginkasvetli

DUYGULAR

Şiirin duygusal ağırlığı

kırgınlık75

öfke60

hüzün55

umutsuzluk40

yalnızlık20

KEŞİF PUANLARI

Duygu pusulası

Şiirin farklı duygusal eksenlerdeki yoğunluğu.

Manevî duygu80

Kırgınlık75

Öfke60

Hüzün55

Umutsuzluk40

Çaresizlik30

Karanlık30

Yalnızlık20

Kaygı20

Pişmanlık15

Özlem10

Korku10

Sevgi10

Heyecan10

Başkaldırı10

Umut5

Huzur5

Minnet5

TEMALAR

inanç tasavvuf ahlak yalnızlık ölüm

TON

sitemkâröğreticidüşünceli

ŞIIR TÜRÜ

didaktiklirik

DIL ÖZELLIKLERI

sadehalk şiiri söyleyişidoğrudan anlatımeski sözcükler

ANLATIM BIÇIMLERI

liriköğütleyicisorgulayıcı

SÖZ SANATLARI

metaforkişileştirmekarşıtlık

Nazım birimidörtlük

Ölçühece11'li hece · 6+5

Şiir genelinde 11'li hece ölçüsü ve 6+5 durağı görülmektedir.

Kafiyeabab / cccb / dddb / eeeb / fffbDörtlüklerin son dizeleri 'talip' redifiyle birbirine bağlanır; ilk üç dize kendi aralarında kafiyelidir.

Ahenk

11'li hece ölçüsü, 6+5 durağı ve her dörtlüğün sonunda tekrarlanan 'talip' redifi şiire güçlü bir ritim kazandırır.

ANLATICI

birinci tekil kişi

Hitap: toplum

Anlatıcı, dervişlik yolundaki talibin mürşidine ve ikrarına ihanetini eleştiren bir gözlemci ve uyarıcı konumundadır.

DİLİN YOĞUNLUĞU

Anlam kapalılığı40/100

İmge yoğunluğu30/100

Alevi-Bektaşi dervişlik geleneğinde talip ile mürşit arasındaki ikrar ve bağlılık ilişkisi.

ÖNE ÇIKAN İMGELER

gül yüzlü Şah
rehberin buyruğu
dört kitap
pazarbaşı
onulmaz yara

KÜLTÜREL GÖNDERMELER

Pir Sultan Abdal
Şah
dört kitap
erenler

BU ŞİİRİ ARARKEN

ikrarında durmayan talip mürşidine ihanet eden derviş manevi yolda çürüme