Her şiir biraz eksik kalmış bir konuşmadır.

ŞAİRİN DEFTERİ   /   TAM METİN

Peri-i Sanat

Peri-i Sanat Şiiri - Neyzen Tevfik

Muhaîledât-ı hayatın içinde en parlak
Güneş, şu kubbenin altında şule-i ahlak.

Saçan bedayi-i sanat ki mabed-i hissin
Birer eizzesidir her nigâh-i takdisin.

O abidât-ı sevânih önünde pür-heyecan,
Kalışlarında geçen her dakıka-i iman.

Birer asır doğurur, incizâb-ı aşkından
Bulur bu nur ile râh-ı hakikati vicdan.

Fakat bu hâhiş-i sa’yin önünde nevmidi
Serâb-ı hâsiresi, bir ukab-ı tehdidi.

Dikenli bir uçurumdan kederle fırlatarak
Yanan o şule-i eşvâkı söndürür mutlak.

Bu intifa-yı küdüret bu zıll-i vehm ü kelâl,
Kaçar eizze-i sanattan orda sen derhal

Muhalledât-ı hayatın içinde üç yaprak
Çevir, Rübâthi Şikeste teranesinden ufak,

Büyük, derin yazılardan o nuru istihsal
Edersin artık o anda söner leyal-i melal.

Söner leyal-i melal’i nasılsa ağzımdan
Kaçırdım amma melalin karanlığı her an

Değil midir beşerin sinesinde bir deycûr,
Değil midir beşeriyet melal ile mestur?

Ölüm, şu hiss-i tefânî, bu nur-ı endişe,
Uyun-ı kibr ü gurura kederle tahrişe

Temayül etmemiş olsaydı, sanat-ı ibda,
Bu rütbe parlayamazdı; hakikat-ı ismâ,

İrâe etmeye bir sahne-i deha lazım,
Zekâ o sahneden olsun bu hikmete azim.

Deyip de başlamış erbab-ı sanatın kalemi
Kâğıtta, taşta diriltmiş bu hiss-i muhteremi.

Ağaçta, taşta belagat, bedayi ü ihsas,
Terane, girye, tedai, kaziyelerle kıyas

Ki cezr ü meddile cûşa gelir de bî-hareket,
Önünde bade-i ibretle mest olur hayret.

Hayali ayn-i hakikat eder, hakikati hiç,
Belayı saltanat eyler, cevahiri kerpiç.

Tuyûf-ı tâiri, hükm-i kader kadar sabit,
Sufûf-ı ceng ü cidali ebed gibi sakit.

Ölen duhûr-i esatir içinde ervahın
Dolaştığı görülür, canlanıp da eşbahın

Hayat-ı muzlimin altında hep hurafâta
Mümessil olduğu meşhud olur, hayalâta

Bu his, bu ruh u zekâ hep teessürat-ı elim
İçer bu bade-i şi’r ü füsunu zevk-i samîm.

Bu bade, bade-i muciz, bu hazz-ı ruhanî
İlelebet kalacaktır, bütün cihan fani

Olur, fakat bu bedayi kitab-ı hikmettir,
Bu neşve-i ebediyet şu şekl-i sanattır.

08.01.1337 Tıp Fakültesi Hastanesi, Haydarpaşa

Neyzen Tevfik

ŞİİRİN HARİTASI

Bu şiirin içinde ne var?

Metnin anlam, duygu, tema ve biçim katmanlarına kısa bir bakış.

Şiir, söylenemeyenin incelikle söylenmesidir.

Şiir, hayatın kalıcı değerleri içinde en parlak olanın ahlak ve sanat olduğunu vurgular. Sanat eserlerinin, insan ruhunu yücelten ve hakikate ulaştıran bir ışık kaynağı olduğu anlatılır. Ancak bu ışığın, keder ve umutsuzluk gibi olumsuz duygularla söndürülebileceği belirtilir. Şair, sanatın ve şiirin ölümsüzlüğünü, insanlığın melankolisine rağmen kalıcı bir teselli ve hikmet kaynağı olarak sunar.

Ana duyguhüzün
Ana temasanat
Duygusal yönkarma
Yoğunluk60/100

ANLAM

Ana düşünce

Sanat ve ahlak, hayatın geçiciliği karşısında kalıcı değerlerdir; sanat, insanın melankolisini ve kederini aşarak ona ölümsüz bir neşe ve hikmet sunar.

Temel çatışma

Sanatın yüceltici gücü ile insanın melankolisi ve kederi arasındaki çatışma.

Duygusal akış

Sanatın yüceltici etkisinden melankoliye, ardından sanatın ölümsüzlüğüne dair umutlu bir kabullenişe geçer.

ATMOSFER

Sanatın yüceliği ile insanın melankolisi arasında gidip gelen, düşünsel ve hüzünlü bir atmosfer.
hüzünlüdüşselumutlu
“Şiir, insanın kendine söylediği
en dürüst sözdür.”
Şiirhane · Sözün evi.

Şiirhaneden Mektup

Yeni şiirler, yeni keşif yolları ve iyi sözler için.

Sadece anlamlı şeyler, söz veriyoruz.