Şiir, kalbin unutmamayı seçtiği şeydir.

ŞAİRİN DEFTERİ   /   TAM METİN

Bir Mersiye

Bir Mersiye Şiiri - Mehmet Akif Ersoy

(Henüz, on dokuz, yirmi yaşlarında iken bu cihân-ı zulmete vedâ ederek, âlem-i nûrânûr-i dîdâra yükselen yâr-i cânım Hilmi hakkında)

Nihâyet oldu nazardan nihân o nûr-i mübîn,
Peyinde kaldı ufuklarda bir hayâl-i defîn!
Zevâl, o emr-i tabî’î kemâle derpeydir:
Fezâda yükselen encüm olur ufûle karîn;
Fakat bu necm-i emel sanki berk-ı hâtıf idi,
Ki birden etti gurûbuyla ufku leyl-âkîn.
Tenezzül etmedi nâsûta, döndü lâhûta;
Kemîne pâye-i iclâli oldu ılliyyîn.
Hayâli yâd-ı hazînimde, rûhu bâlâ-gerd,
Vücûdu bister-i makberde iğtirâb-güzîn...
Tehallül eyledi, gûyâ o nûr-i yekpâre,
Nigâh-ı bârika-bîn oldu bir de hârika-bîn!
Bir âsümân-ı celâlin muhîti oldukça,
Nazarda Arş ile yeksân olursa çok mu zemîn?
Kitâbe, seng-i mezârında hep kitâb-ı ledün;
Sirâc, fevk-ı serinde ziyâ-yı nûr-i yakîn.
Sütûnu merkadinin Hakk’a yükselen tehlîl;
Revâkı meşhedinin nâzilât-ı arş-ı berîn.
Zemîn-i hâkine ferrâş dest-i nâz-ı nesîm;
Fezâ-yı kabrine sâkî sehâb-ı nesr-âyîn.
Nücûm, türbesinin türbedâr-ı bîdârı;
Bahâr, lâhdine pûşîde sütre-i rengîn.
Açılmadan kuruyan gonce-i izârı için
Seherde nevha-i bülbül terâne-i Yâsîn!
Havâda mevcesidir şehper-i melâikenin,
Eden riyâh değildir bu servilikte enîn.
Leyâl o tayf-i lâtîfin harîm-i ismetidir;
Şafak ki hâtıra-i iğtirâbıdır, ne hazîn!
Bütün mekân, nazarımda o rûha nüzhet-gâh,
Eğerçi yükselerek oldu lâmekânda mekîn.

Ey aslına iltihâk eden nûr,
Sensin bana her tarafta manzûr;
Olsan da zılâl içinde mestûr,
Bir an değilim o lem’adan dûr:
Rûhumda ebed-karâr şu’len.

Mevvâc sabâhatin seherde,
Berk urmada nâsiyen kamerde;
Şeb sahn-ı harem-serâna perde.
Matvî evrâk-ı verd-i terde
Bir şemme kitâb-ı nükhetinden!

Nağmendir eden riyâhı tehzîz,
Senden bu nevâ-yı şûriş-engîz!
Tayfın beni eyliyor seher-hîz...
Ey hâtırasıyla rûh lebrîz,
İndimde bu kâinât hep sen!

Ey lem’a-i şu’le-i İlâhî,
Ey subh-i ebed karârgâhi.
Hiç bulmaya tâbişin tenâhî...
Envârına gelmesin tebâhî...
Bir böyle bekànı isterim ben.

Sönmez yanan ihtimâli yoktur,
Sönmek sözünün meâli yoktur...
Yok, nâre demem zevâli yoktur,
Nûrun fakat öyle hâli yoktur.
Olmaz ona hiç adem nişîmen.

Ey hâtırasıyle kaldığım yâr,
Artık aramızda bir cihan var!
Sen gökte safâ-güzîn-i dîdâr,
Ben yerde azâb içinde bîzâr!
Gûşumda bütün terâne şîven!

Şîven demi nây-i nağme-kârın,
Şîven cereyânı cûybârın,
Şîven sesi bâd-ı bî-karârın,
Şîven bana âh yâdigârın...
Sen gökleri hande-zâr ederken!

Mehmet Akif Ersoy

ŞİİRİN HARİTASI

Bu şiirin içinde ne var?

Metnin anlam, duygu, tema ve biçim katmanlarına kısa bir bakış.

Bazı cümleler yıllarca insanın içinde yürür.

Şiir, genç yaşta ölen sevgili dostu Hilmi'nin ardından duyulan derin acıyı ve onun ölümünü manevi bir yükseliş olarak yorumlayan bir mersiyedir. Anlatıcı, dostunun nur gibi parlayan varlığının kayboluşunu, onun dünyadan ahirete göçüşünü tasavvufi bir çerçevede anlatır. Şiirin ikinci bölümünde anlatıcı, dostunun hatırasıyla yaşadığını, onun her yerde kendisiyle olduğunu ve onun ölümsüzlüğünü dileyerek teselli bulmaya çalışır. Son bölümde ise ayrılığın acısı ve dostunun cennette mutlu olmasına karşın kendisinin dünyada ıstırap içinde olduğu vurgulanır.

Ana duyguhüzün
Ana temaölüm
Duygusal yönolumsuz
Yoğunluk85/100

ANLAM

Ana düşünce

Ölüm, sevilen birinin yok oluşu değil, onun asıl vatanına (ilahi aleme) dönüşüdür; ancak geride kalanlar için bu ayrılık derin bir hüzün ve özlem kaynağıdır.

Temel çatışma

Dünya hayatı ile ahiret hayatı arasındaki ayrılık; anlatıcının dünyadaki ıstırabı ile sevgili dostunun gökteki mutluluğu.

Duygusal akış

Şiir, ölümün manevi bir yükseliş olarak anlatıldığı ilk bölümden, anlatıcının dünyada kalan acısını ve ayrılık ıstırabını dile getirdiği son bölüme doğru ilerler.

ATMOSFER

Şiir, ölümün kutsal bir aleme geçiş olarak tasvir edildiği, ancak geride kalan anlatıcının hüznüyle yoğrulmuş manevi ve hüzünlü bir atmosfere sahiptir.
hüzünlükutsalnostaljik
“Şiir, insanın kendine söylediği
en dürüst sözdür.”
Şiirhane · Sözün evi.

Şiirhaneden Mektup

Yeni şiirler, yeni keşif yolları ve iyi sözler için.

Sadece anlamlı şeyler, söz veriyoruz.