Bazı kelimeler insanı kendine geri çağırır.

ŞAİRİN DEFTERİ / TAM METİN

Karnım Tok Benim

Karnım Tok Benim Şiiri - Mahzuni Şerif

Ta ezelden ırgat oğlu ırgatım
Beylik gibi asaletim yok benim
Bulgur yerim su içerim kime ne
İt yalına şükür karnım tok benim

Höllükte büyüdüm, beşikte yattım
Emeksiz şerefi sevene sattım
Zehir zıkkımı memede tattım
Dostlarımdan düşmanlarım çok benim

İliğimden çıkmaz tezek dumanı
Gün oldu aş yaptım çayır çimeni
Çektiğimde kırk yamalı tumanı
Sevgilimdir tüfek benim ok benim

Bir fidan ki kesilince bitmez mi?
Dallarında nice kuşlar ötmez mi?
Bir yiğide bir kör ocak yetmez mi?
Neme gerek kömür benim kok benim

Mahzuni'yi mengeneye germişler
Baş ucuna sorgucuyu dermişler
Ölsün diye bana ceryan vermişler
Zencirimi yakar gider şok benim.

Mahzuni Şerif

ŞİİRİN HARİTASI

Bu şiirin içinde ne var?

Metnin anlam, duygu, tema ve biçim katmanlarına kısa bir bakış.

Şiir, insanın kendine yetişme biçimlerinden biridir.

Şiir, yoksul ve emekçi bir kimliğin sesinden yükselir. Anlatıcı, ırgat oğlu ırgat olduğunu, beylik asaleti olmadığını, bulgur yiyip su içtiğini söyler. Yaşamı boyunca çektiği yoksulluğu, düşmanlıkları ve işkenceyi dile getirir; sonunda kendisine uygulanan elektrikli işkenceye bile meydan okur. Şiir, sınıfsal kimliğe sahip çıkma ve direnme duygusuyla sona erer.

Ana duyguöfke

Ana tematoplumsal eşitsizlik

Duygusal yönolumsuz

Yoğunluk75/100

ANLAM

Ana düşünce

Yoksul ve emekçi kimliğiyle onurlu bir duruş sergileyen anlatıcı, kendisine yapılan baskı ve işkenceye boyun eğmez.

Temel çatışma

Yoksul emekçi ile egemen güçler arasındaki karşıtlık; ayrıca anlatıcının yokluk içindeki yaşamı ile onurlu direnişi arasındaki gerilim.

Duygusal akış

Yoksulluk ve düşmanlık anlatımından işkenceye meydan okumaya doğru bir sertleşme var.

ATMOSFER

Yoksulluk ve baskının hâkim olduğu, ancak direnişle sertleşen bir atmosfer.

gerginkasvetlitehditkâr

DUYGULAR

Şiirin duygusal ağırlığı

öfke70

hüzün60

kırgınlık50

umutsuzluk30

KEŞİF PUANLARI

Duygu pusulası

Şiirin farklı duygusal eksenlerdeki yoğunluğu.

Başkaldırı80

Öfke70

Hüzün60

Kırgınlık50

Karanlık40

Umutsuzluk30

Yalnızlık20

Çaresizlik20

Umut10

TEMALAR

toplumsal eşitsizlik emek yoksulluk başkaldırı kimlik adalet

TON

başkaldıransitemkâröfkeli

ŞIIR TÜRÜ

lirikepik

DIL ÖZELLIKLERI

sadekonuşma dilihalk şiiri söyleyişidoğrudan anlatım

ANLATIM BIÇIMLERI

lirikanlatıcısorgulayıcı

SÖZ SANATLARI

metaforkişileştirmekarşıtlıkabartma

Nazım birimidörtlük

Ölçühece11'li hece · 6+5

Şiir genelinde 11'li hece ölçüsü ve 6+5 durağı görülmektedir.

Kafiyeabab / cccb / dddb / eeeb / fffbDörtlüklerin son dizeleri 'benim' redifiyle kafiyelenmiştir; diğer dizelerde zengin kafiye vardır.

Ahenk

Hece ölçüsü, redif ve kafiye düzeniyle sağlanan akıcı bir ritim; tekrarlanan 'benim' redifi ahengi güçlendirir.

ANLATICI

birinci tekil kişi

Hitap: belirsiz

Anlatıcı, kendisine baskı uygulayan güçlerle ve genel olarak toplumla karşı karşıyadır.

DİLİN YOĞUNLUĞU

Anlam kapalılığı20/100

İmge yoğunluğu40/100

Şiir, yoksul bir emekçinin (ılgat) yaşamını ve maruz kaldığı işkenceyi anlatır; Mahzuni'ye yapılan gönderme, halk ozanı geleneğine ve baskıya işaret eder.

ÖNE ÇIKAN İMGELER

ıt yalına şükür karnım tok
kırk yamalı tuman
tüfek benim ok benim
fidan kesilince bitmez
zencirimi yakar gider şok

KÜLTÜREL GÖNDERMELER

Mahzuni

BU ŞİİRİ ARARKEN

yoksul emekçinin isyanı işkenceye direnen halk ozanı sınıfsal kimlik ve onur