İnsan kendini en çok sessizliğinde ele verir.

ŞAİRİN DEFTERİ / TAM METİN

Çoktur Efendim (Bizim Memleket)

Çoktur Efendim (Bizim Memleket) Şiiri - Mahzuni Şerif

Bizim memleketten haber sorarsan
Kimi açtır kimi toktur efendim
Koltuğu bulanlar bizi unuttu
Arada sürünen çoktur efendim

Avukat elinden hakim şaşırdı
Adalet sabrını böyle taşırdı
Soyguncu fakirde boza pişirdi
Akıl fikir vicdan yoktur efendim

Seneler geçse de onmaz bu yara
Fakir fukaraya güneş kapkara
Devrin peygamberi kesildi para
Hastaları çığ yer doktur efendim

Mahzuni Şerif'im kime darılır
Sazı koyar başka şeye sarılır
Bir gün her zalimden hesap sorulur
Çünkü Hak'kın yolu haktır efendim

Mahzuni Şerif

ŞİİRİN HARİTASI

Bu şiirin içinde ne var?

Metnin anlam, duygu, tema ve biçim katmanlarına kısa bir bakış.

Şiir, hatırlamanın en zarif biçimlerinden biridir.

Şiir, memleketin içinde bulunduğu yoksulluk, adaletsizlik ve ahlaki çöküşü anlatır. Anlatıcı, halkın bir kısmının aç, bir kısmının tok olduğunu; koltuğa geçenlerin halkı unuttuğunu, adaletin şaştığını ve paranın putlaştırıldığını dile getirir. Son bölümde ise zalimlerden hesap sorulacağına dair bir inanç ve teslimiyet vurgusu yapılır.

Ana duyguöfke

Ana tematoplumsal eşitsizlik

Duygusal yönolumsuz

Yoğunluk80/100

ANLAM

Ana düşünce

Toplumsal adaletsizlik ve yoksulluk, yöneticilerin duyarsızlığı ve paranın her şeyin üstünde tutulmasıyla derinleşmektedir; ancak sonunda ilahi adalet tecelli edecektir.

Temel çatışma

Fakir halk ile zengin/yönetici kesim arasındaki adaletsizlik ve sömürü

Duygusal akış

Şiir, sorunların dile getirilmesiyle başlar ve son bölümde ilahi adalete duyulan inançla hafif bir umut tonuna evrilir.

ATMOSFER

Karamsar ve eleştirel bir atmosferde, halkın çektiği sıkıntılar ve adaletsizlik vurgulanır.

gerginkasvetlihüzünlü

DUYGULAR

Şiirin duygusal ağırlığı

öfke85

kırgınlık70

umutsuzluk60

çaresizlik65

umut40

KEŞİF PUANLARI

Duygu pusulası

Şiirin farklı duygusal eksenlerdeki yoğunluğu.

Öfke85

Hüzün70

Kırgınlık70

Çaresizlik65

Umutsuzluk60

Başkaldırı60

Manevî duygu50

Karanlık50

Umut40

Kaygı30

Millî duygu30

Yalnızlık20

Sevgi20

Heyecan20

Özlem10

Korku10

Huzur10

TEMALAR

toplumsal eşitsizlik yoksulluk adalet başkaldırı inanç

TON

sitemkâröfkelikabullenici

ŞIIR TÜRÜ

didaktiksatirik

DIL ÖZELLIKLERI

sadekonuşma dilihalk şiiri söyleyişidoğrudan anlatım

ANLATIM BIÇIMLERI

liriksorgulayıcıöğütleyici

SÖZ SANATLARI

metaforkişileştirmekarşıtlıkabartma

Nazım birimidörtlük

Ölçühece11'li hece · 6+5

Şiir genelinde 11'li hece ölçüsü kullanılmıştır.

Kafiyeabab / cccb / dddb / eeebDörtlüklerin son dizeleri 'efendim' redifiyle birbirine bağlanmış, diğer dizelerde çapraz uyak görülür.

Ahenk

Hece ölçüsü, redif ve dörtlük yapısıyla sağlanan akıcı bir ritim vardır.

ANLATICI

birinci tekil kişi

Hitap: toplum

Anlatıcı, halkın içinden biri olarak seslenir ve toplumsal sorunları dile getirir.

DİLİN YOĞUNLUĞU

Anlam kapalılığı20/100

İmge yoğunluğu40/100

Şiir, toplumsal adaletsizlik ve yoksulluk temalarını işleyen bir halk ozanı eleştirisidir.

ÖNE ÇIKAN İMGELER

aç ve tok
koltuğu bulanlar
adalet sabrını taşırdı
güneş kapkara
devrin peygamberi para

KÜLTÜREL GÖNDERMELER

Mahzuni Şerif
Hak

BU ŞİİRİ ARARKEN

toplumsal adaletsizlik eleştirisi yoksulluk ve zenginlik karşıtlığı halkın çektiği sıkıntılar