Bazı kelimeler geç kalmaz; insan geç kalır.

ŞAİRİN DEFTERİ / TAM METİN

Menzil

Menzil Şiiri - Karacaoğlan

Evvel sen de yücelerden uçardın
Şimdi enginlere indin mi gönül
Derya, deniz, dağ, taş demez geçerdin
Karada menzilin aldın mı gönül

Yiğitliğin elden gitti yel gibi
Damağımda tadı kaldı bal gibi
Hoyrat eli değmiş goncagül gibi
Bozulmuş bağlara döndün mü gönül

Hasta oldun yatağını istersin
Kadir mevlâm sağlığını göstersin
Cennet-i Aladan bir köşk dilersin
Boynunun farzını kıldın mı gönül

Karacaoğlan der ki söyle sözünü
Hakka teslim eyle kendi özünü
El içinde karalama yüzünü
Yolun doğrusunu buldun mu gönül

Karacaoğlan

ŞİİRİN HARİTASI

Bu şiirin içinde ne var?

Metnin anlam, duygu, tema ve biçim katmanlarına kısa bir bakış.

Bazı kelimeler bir yere değil, bir zamana götürür.

Şiir, anlatıcının gönlüne seslenerek onun geçmişteki yiğitliğini, özgürlüğünü ve canlılığını yitirdiğini, şimdi ise yaşlılık, hastalık ve günahkârlık içinde olduğunu anlatır. Anlatıcı, gönlüne sorular sorarak onu sorgular ve sonunda Tanrı'ya teslim olup doğru yolu bulmasını öğütler.

Ana duygupişmanlık

Ana temainanç

Duygusal yönolumsuz

Yoğunluk70/100

ANLAM

Ana düşünce

İnsanın gençlik ve gücünü yitirdiğinde gönlünü Tanrı'ya yöneltmesi ve doğru yolu bulması gerektiği.

Temel çatışma

Geçmişteki yiğitlik ve özgürlük ile şimdiki düşkünlük ve teslimiyet arasındaki karşıtlık.

Duygusal akış

Geçmişteki yiğitlikten şimdiki düşkünlüğe ve oradan Tanrı'ya teslimiyete doğru bir değişim.

ATMOSFER

Hüzünlü ve sorgulayıcı bir atmosferde, geçmişin kaybı ve manevi uyanış işlenir.

hüzünlükutsal

DUYGULAR

Şiirin duygusal ağırlığı

pişmanlık70

hüzün65

kaygı50

minnet30

KEŞİF PUANLARI

Duygu pusulası

Şiirin farklı duygusal eksenlerdeki yoğunluğu.

Manevî duygu80

Pişmanlık70

Hüzün65

Kaygı50

Özlem40

Yalnızlık30

Çaresizlik30

Umut30

Minnet30

Umutsuzluk20

Kırgınlık20

Huzur20

Sevgi20

Karanlık20

Öfke10

Korku10

Heyecan10

TEMALAR

inanç yaşlanma kendini arayış zaman

TON

sitemkârdüşünceliöğretici

ŞIIR TÜRÜ

didaktiklirik

DIL ÖZELLIKLERI

sadehalk şiiri söyleyişieski sözcüklerdoğrudan anlatım

ANLATIM BIÇIMLERI

liriksorgulayıcıöğütleyici

SÖZ SANATLARI

metaforbenzetmekişileştirmekarşıtlık

Nazım birimidörtlük

Ölçühece11'li hece · 6+5

Şiir 11'li hece ölçüsüyle yazılmıştır.

Kafiyeabab / cccb / dddb / eeebDörtlüklerde ilk üç dize kendi arasında, dördüncü dize ise diğer dörtlüklerin dördüncü dizeleriyle uyaklıdır.

Ahenk

Hece ölçüsü, düzenli uyak ve rediflerle sağlanan akıcı bir söyleyiş.

ANLATICI

birinci tekil kişi

Hitap: kendisi

Anlatıcı kendi gönlüne seslenerek iç hesaplaşma yapar.

DİLİN YOĞUNLUĞU

Anlam kapalılığı30/100

İmge yoğunluğu50/100

Halk şiiri geleneği içinde, Karacaoğlan'a atfedilen bir şiir.

ÖNE ÇIKAN İMGELER

yücelerden uçmak
enginlere inmek
derya deniz dağ taş
hoyrat eli değmiş goncagül
cennet-i ala

KÜLTÜREL GÖNDERMELER

Karacaoğlan
Kadir Mevlam
Cennet-i Ala
Hak

BU ŞİİRİ ARARKEN

geçmişteki yiğitliğini kaybeden gönle sesleniş yaşlılık ve pişmanlık üzerine halk şiiri Tanrı'ya teslimiyet ve doğru yolu bulma