Şiir, kalbin hafızasına yazılmış bir mektuptur.

ŞAİRİN DEFTERİ / TAM METİN

Sultan Aziz (Beni Tahttan)

Sultan Aziz (Beni Tahttan) Şiiri - Ignac Kunos

Beni tahttan indirdiler
Beş çifteye bindirdiler
Top-kapuya gönderdiler

Uyan Sultan Aziz uyan
Uyan da tahtına dayan
Yandı gitti bütün cihan

İki memenin arası
Kolunda makas yaresi
İkbalimin bir tanesi *

Uyan Sultan Aziz uyan
Uyan da tahtına dayan
Yandı gitti bütün cihan

İki kanadlı kuş olsam
Sarayın üstüne konsam
Sarayda noldu(ğu) nu duysam

Uyan Sultan Aziz uyan
Uyan da tahtına dayan
Yandı gitti bütün cihan

Sarayının perdesiyim
Sultanımın dertlisiyim
Yusufumun anasıyım

Uyan Sultan Aziz uyan
Uyan da tahtına dayan
Yandı gitti bütün cihan

Sarayında yeşil perde
Sen u(ğ) rattın beni derde
Şindi girdim elem derde

Uyan Sultan Aziz uyan
Uyan da tahtına dayan
Yandı gitti bütün cihan

Ignac Kunos

ŞİİRİN HARİTASI

Bu şiirin içinde ne var?

Metnin anlam, duygu, tema ve biçim katmanlarına kısa bir bakış.

Bazı dizeler kalbe değil, doğrudan hafızaya yazılır.

Şiir, Sultan Aziz'in tahttan indirilmesini ve ardından yaşanan çöküşü anlatır. Anlatıcı, bir kadın ya da yakın çevresinden biri olarak sultanı uyanmaya ve tahtına sahip çıkmaya çağırır. Sarayın perdesi, Yusuf'un annesi gibi imgelerle kişisel bir bağ ve derin bir üzüntü dile getirilir. Şiir, tarihî bir olayın ardından duyulan acıyı ve çaresizliği yansıtır.

Ana duyguhüzün

Ana temavatan

Duygusal yönolumsuz

Yoğunluk80/100

ANLAM

Ana düşünce

Sultan Aziz'in tahttan indirilmesiyle ülkenin ve yakınlarının büyük bir yıkıma sürüklendiği, ancak bir uyanış çağrısının yapıldığı.

Temel çatışma

geçmişteki ihtişamlı iktidar ile şimdiki çöküş arasındaki karşıtlık

ATMOSFER

Sarayın çöküşü ve ardından gelen yas havası, acı ve çaresizlikle örülü.

hüzünlükasvetlinostaljikgergin

DUYGULAR

Şiirin duygusal ağırlığı

hüzün85

özlem70

çaresizlik65

kaygı60

kırgınlık55

KEŞİF PUANLARI

Duygu pusulası

Şiirin farklı duygusal eksenlerdeki yoğunluğu.

Hüzün85

Millî duygu75

Özlem70

Çaresizlik65

Kaygı60

Karanlık60

Kırgınlık55

Umutsuzluk50

Yalnızlık40

Sevgi40

Başkaldırı40

Öfke30

Umut30

Heyecan30

Korku25

Pişmanlık20

Romantizm20

Manevî duygu20

Huzur10

Minnet10

TEMALAR

vatan geçmiş ölüm yas başkaldırı zaman

TON

melankoliksitemkâryakaran

ŞIIR TÜRÜ

lirikepik

DIL ÖZELLIKLERI

sadehalk şiiri söyleyişidoğrudan anlatımeski sözcükler

ANLATIM BIÇIMLERI

liriksembolikiç konuşma

SÖZ SANATLARI

metaforkişileştirmetekrar

Nazım birimidörtlük

Ölçühece7'li hece

Şiir genelinde 7'li hece ölçüsü kullanılmıştır.

Kafiyeabab / cccbDörtlüklerde ilk üç dize kendi arasında, dördüncü dize ise nakarat olarak tekrar eden bir uyak düzeni vardır.

Ahenk

Hece ölçüsü, düzenli uyak ve nakarat tekrarıyla sağlanan akıcı bir ritim.

ANLATICI

birinci tekil kişi

Hitap: Sultan Aziz

Anlatıcı, Sultan Aziz'e yakın bir kadın (belki eşi veya annesi) olarak ona seslenir ve onun düşüşüne tanıklık eder.

DİLİN YOĞUNLUĞU

Anlam kapalılığı40/100

İmge yoğunluğu50/100

Osmanlı İmparatorluğu'nda Sultan Abdülaziz'in tahttan indirilmesi ve ölümüyle ilgili tarihî olay.

ÖNE ÇIKAN İMGELER

tahttan indirilme
beş çifte
top-kapı
iki memenin arası
yeşil perde

KÜLTÜREL GÖNDERMELER

Sultan Aziz
Yusuf

BU ŞİİRİ ARARKEN

Sultan Aziz'in tahttan indirilmesi üzerine ağıt sarayda yaşanan çöküş ve uyanış çağrısı Osmanlı sarayında yaşanan trajik olaylar

Sultan Aziz (Beni Tahttan)

Bu şiirin içinde ne var?

Ana düşünce

Temel çatışma

Şiirin duygusal ağırlığı

Duygu pusulası

birinci tekil kişi

Şiirhaneden Mektup

Bir dize, bir şiir, bir isim…