Kelimeler bazen insanı kendine getirir.

ŞAİRİN DEFTERİ   /   TAM METİN

Altı Üstü İnsanlığın

Altı Üstü İnsanlığın Şiiri - Cahit Zarifoğlu

Hayvana bak
İnsan ait bir grafiği gagalıyor
Hayvan hayvan olmaya ama
İnsana ait bir lakırdıyla
Dolanıyor

Yeryüzü bir İstanbul daha açarsa
Katsı mahsusayla söylüyorum
Kesik bir katır başı gibi
Ölü ağzından çıkarır çatal dilini
Haliç

Oysa aynı Haliç
Aldulhakim hazretlerinin
Ayağı altında nazarı önünde
Tahtı saadetinde
Berrak bir suydu

) alıp götürdüler
sarığını yere atıp tekmelediler
Haliç
o berrak su
zehir kustu

) sancılanıp ölen
üzüntüden
kapımızı her bırakıp giden
bir rahmet kucağı
bir siklet bir yük

) alıp götürdüler
neden tekrar başa dönüyorum bu mısrada
Ha? ! !
Çünkü şiir yetmedi
kalemi atıp ayağa kalkıyorum
bağırıyorum:

Öğürtülü karınlarına çarçakıl doldurun
Domuz başlarına çuvaldız sokun
Öyle bir hayal çatlatın
Böyle bir hayal çatın

Öyle bir gerçek
Böyle bir gerçek
Gözümün önünde resmi
Bir akrabası gösterdi
Bak dedi
Ne yaptılar
İlim ve hikmet dolu veliyi..

resim:
Ölümünden bir vakit önce
Sorgular
Gece Gündüz Gece
Ne ekmek ne su

Ne ibrik
Ne bir taharet köşeciği
Kolları bağlı
Gözleriyle abdest alıyordu
Zihniyle kılıyordu namazlarını

resim:
Mintanının baş düğmesi kopmuş
Aman Allahım başı açık
Karışık saçları alnı kaşları
Kocaman ve dolu bakışların üstüne sarkmış
Seksenaltı yılık ömrün üstüne

Ve yine de sabah güzel olack ha!
Koltuğun hemen altında
Saten geceliğin yırtmacı
Kan revan bir öpüş
Hırslı
Paralı

Az sonra saat dört kırkiki
Pi - Em

Kancık bir dörtnal sesi
Kaçıyorlar yine vurup

Haydi ahbap
Tekke miskinler tekkesi
Sen sız ve bekle
Bir gözün hafifçe aralık
Bilinç uyanık çünkü kan gölünde bu kayık

sız ve bekle
Elinde bir gürz bir takke
Tekke Takke. Ha Hay!

Ve güzel sabah olacak
) geçişleri anlıyor musun
Körpe beden körpe para
Hayvana bak gözün onda
Kafatasının içi insana ait bir beyin

Ayaklarında iskarpin
Nal içi
Gördün mü vur ha vur ha

Ve sabah güzel oldu
Şöyle yan gelmiş yatıyordu
Semiriyordu
Bir iğne ucuyla dokunsalar ağlıyordu
Havlıyordu
Acıya hiç dayanamıyordu

Şöyle bakıyoruz
Eğilip
Şöyle bakıyoruz
Silkinip
Şöyle bakıyoruz şöyle

Gözyaşı yassak
Gaflet idam
Acele el keser
Gevezelik dil

Şöyle bakıyoruz
Şöyle bakıyoruz şöyle
Şöyle bakıyoruz
Şöyle bakıyoruz şöyle

) Aktör gibi oynayın bu satırları
Halayını çekin halayını
Sporunuz bol olsun
Ballı börek ağzınıza lokma olsun

Merak etme sen
Şiştikçe şişiyor
Şiştikçe inceliyor derileri

Cahit Zarifoğlu

ŞİİRİN HARİTASI

Bu şiirin içinde ne var?

Metnin anlam, duygu, tema ve biçim katmanlarına kısa bir bakış.

Okumadan önce değil, okuduktan sonra.

Şiir, insanın hayvani yönü ile insani değerleri arasındaki çelişkiyi, Haliç üzerinden bir kültürel ve manevi yozlaşma anlatısıyla işler. Anlatıcı, bir velinin (Abdulhakim Hazretleri) itibarının zedelenmesine, işkence ve ölümüne tanıklık eder; öfke ve acıyla bu durumu protesto eder. Şiir, geçmişteki berrak bir Haliç ile bugünkü kirlenmiş, kanlı hâli arasındaki karşıtlıkta insanlığın düştüğü durumu sorgular.

Ana duyguöfke
Ana tematoplumsal eşitsizlik
Duygusal yönolumsuz
Yoğunluk80/100

ANLAM

Ana düşünce

İnsan, hayvani dürtülerine teslim oldukça kutsal değerleri yok eder; bu yozlaşma toplumsal ve manevi bir çöküşe yol açar.

Temel çatışma

İnsanın hayvani yönü ile manevi/insani değerleri arasındaki çatışma; geçmişteki saflık ile bugünkü yozlaşma karşıtlığı.

Duygusal akış

Şiir, başlangıçtaki gözlem ve sorgulamadan yoğun bir öfke ve protestoya doğru yükselir.

ATMOSFER

Şiir, karanlık ve gergin bir atmosferde, kutsal değerlerin yok edilişini ve toplumsal çürümeyi yansıtır.
kasvetligerginürperticihüzünlü
“Şiir, insanın kendine söylediği
en dürüst sözdür.”
Şiirhane · Sözün evi.

Şiirhaneden Mektup

Yeni şiirler, yeni keşif yolları ve iyi sözler için.

Sadece anlamlı şeyler, söz veriyoruz.