Bir şiir bazen koca bir ömrü hatırlatır.

ŞAİRİN DEFTERİ / TAM METİN

Dîvân-ı İlâhîyât 68

Dîvân-ı İlâhîyât 68 Şiiri - Aziz Mahmud Hüdayi

Sehv ile olduysa günâh
Kuldan nedem senden kerem
Ey lutfu bî-had pâdişâh
Kuldan nedem senden kerem

Gönlüm evin seyrân eden
Âşıkları hayrân eden
Ey kendüyü pinhân eden
Kuldan nedem senden kerem

Müzniblere gufrân senin
Mücrimlere ihsân senin
Derdlilere dermân senin
Kuldan nedem senden kerem

Âşıkları bîmâr eden
Sâdıkları tîmâr eden
Ey cânı yokdan var eden
Kuldan nedem senden kerem

Müstağrak iken vuslata
Düşdü Hüdâyî firkate
Yine sen irgür vahdete
Kuldan nedem senden kerem

Aziz Mahmud Hüdayi

ŞİİRİN HARİTASI

Bu şiirin içinde ne var?

Metnin anlam, duygu, tema ve biçim katmanlarına kısa bir bakış.

Herkes susar; bazıları şiir yazar.

Şiir, kulun hatasına karşı Tanrı'nın sınırsız bağışlayıcılığına sığınan bir yakarıştır. Anlatıcı, günah ve kusurun kendisinden, affın ve lütfun ise yalnızca Tanrı'dan geldiğini vurgular. Aşk ve manevi yolculuk teması etrafında, Tanrı'ya yönelen bir teslimiyet ve af dileme duygusu işlenir.

Ana duyguminnet

Ana temainanç

Duygusal yönolumlu

Yoğunluk70/100

ANLAM

Ana düşünce

İnsan kusurlu ve günahkârdır; bağışlama ve lütuf yalnızca Tanrı'dan gelir.

Temel çatışma

Kulun günahı ile Tanrı'nın sınırsız bağışlayıcılığı arasındaki karşıtlık

ATMOSFER

Tanrı'ya yönelen samimi bir yakarış ve teslimiyet atmosferi

kutsaldinginhüzünlü

DUYGULAR

Şiirin duygusal ağırlığı

minnet85

pişmanlık60

umut55

sevgi50

KEŞİF PUANLARI

Duygu pusulası

Şiirin farklı duygusal eksenlerdeki yoğunluğu.

Manevî duygu95

Minnet85

Pişmanlık60

Özlem55

Umut55

Sevgi50

Hüzün40

Huzur40

Çaresizlik30

Yalnızlık20

Kaygı20

Heyecan20

Umutsuzluk10

Kırgınlık10

Korku10

Karanlık10

TEMALAR

inanç tasavvuf aşk özlem kendini arayış

TON

yakaraniçtenkabullenici

ŞIIR TÜRÜ

lirikdidaktik

DIL ÖZELLIKLERI

eski sözcükleryoğun mecazsoyut anlatımyüksek söyleyiş

ANLATIM BIÇIMLERI

liriksorgulayıcısembolik

SÖZ SANATLARI

metaforkişileştirmekarşıtlıktekrar

Nazım birimidörtlükilahi

Ölçühece8'li hece

Şiir genelinde 8'li hece ölçüsü kullanılmıştır.

Kafiyeabab / cccb / dddb / eeeb / fffbHer dörtlükte ilk üç dize kendi arasında, dördüncü dize ise nakarat olarak kafiyelenmiştir.

Ahenk

Hece ölçüsü, düzenli kafiye ve 'Kuldan nedem senden kerem' nakaratıyla sağlanan güçlü bir ahenk vardır.

ANLATICI

birinci tekil kişi

Hitap: Tanrı

Kul ile Tanrı arasındaki af ve lütuf ilişkisi

DİLİN YOĞUNLUĞU

Anlam kapalılığı60/100

İmge yoğunluğu50/100

Tasavvufi bir şiir; Tanrı'ya yakarış ve af dileme geleneği içinde değerlendirilebilir.

ÖNE ÇIKAN İMGELER

gönül evi
padişah
derman
vuslat
firkat

KÜLTÜREL GÖNDERMELER

Hüdâyî

BU ŞİİRİ ARARKEN

Tanrı'ya af dileme kulun acizliği ve Tanrı'nın lütfu tasavvufi aşk ve vuslat özlemi