Dîvân-ı İlâhîyât 52

Seherden açılan güller nedendir
Öten şûrîde bülbüller nedendir
Benefşelerle sünbüller nedendir
Ağızda söyleyen diller nedendir

Bakanlar kudret-i perverdigâra
Görenler sun'-ı Hakk'ı aşikâre
Nazar et 'ibret ile nev-bahâra
Akan sular esen yeller nedendir

Safâyı kande buldu kalb-i insân
Ziyâyı kanden aldı mâh-ı tâbân
Semârı kande buldu bâğ u bostân
Gülistânda biten güller nedendir

Kamusu Kâdir-i mutlak işidir
Bu sırrı anlayan ârif kişidir
Neden göz görüben kulak işidir
Ayak yürür tutar eller nedendir

Nedendir dâr-ı dünyâ dâr-ı ukbâ
Nedendir mâh u hûrşîd ü süreyyâ
Nedendir berr ü bahr u kûh u sahrâ
Aceb bu yollar u beller nedendir

Kimi olmuş visâl-i Hakk'a lâyık
Kiminin dîde-i kalbi uyanık
Kimi nûr-ı cemâl-i Hakk'a âşık
Bu hây u hûy-ı gulguller nedendir

Kimisi aşk ile nâlân olurlar
Kimisi gül gibi handân olurlar
Kimi bende kimi sultân olurlar
Bu sultân ile bu kullar nedendir

Kamu ervâh elest bezmine yitdi
Hitâb-ı Hakk'ı hep cümle işitdi
Yâ niçün her biri bir yola gitdi
Hudâ birdir bu çok yollar nedendir

Kamunun aslı hod Âdem'le Havvâ
Ya niçün ba'zı ednâ ba'zı a'lâ
Hüdâyî kanden oldu bunca eşyâ
Bu âlemlerle bu iller nedendir