Şiir, ruhun dünyaya bıraktığı küçük bir izdir.

ŞAİRİN DEFTERİ / TAM METİN

Dîvân-ı İlâhîyât 17

Dîvân-ı İlâhîyât 17 Şiiri - Aziz Mahmud Hüdayi

Müsahhar emrine hep cümle eşyâ
Senindir kul senindir hükm efendi
Elin altındadır dünyâ vü ukbâ
Senindir kul senindir hükm efendi

Ne istersen edersin kudretin var
Her işde nice nice hikmetin var
Esirgersin usâtı rahmetin var
Senindir kul senindir hükm efendi

Kiminin derdine tîmâr edersin
Kimine âteşi gülzâr edersin
Kimini Mustafâ Muhtâr edersin
Senindir kul senindir hükm efendi

Kanı Eyyûb gibi bir sabra tâkat
Yâ İsmâîl-veş kurbâna cür'et
Meğer kim edesin fazlınla rahmet
Senindir kul senindir hükm efendi

Usâta rahmet ü gufrân eden sen
Gönüller derdine dermân eden sen
Hüdâyî'ye atâ ihsân eden sen
Senindir kul senindir hükm efendi

Aziz Mahmud Hüdayi

ŞİİRİN HARİTASI

Bu şiirin içinde ne var?

Metnin anlam, duygu, tema ve biçim katmanlarına kısa bir bakış.

Şiir, zamanın silemediği şeylere tutunur.

Şiir, Tanrı'nın mutlak egemenliğini ve kulların O'na bağlılığını dile getirir. Anlatıcı, her şeyin Allah'ın emrinde olduğunu, O'nun kudret ve rahmetinin sınırsızlığını vurgular. Şair, kendisine de ihsan edenin Allah olduğunu belirterek şiiri tamamlar.

Ana duyguminnet

Ana temainanç

Duygusal yönolumlu

Yoğunluk75/100

ANLAM

Ana düşünce

Allah'ın mutlak hükümranlığı ve kulların O'na teslimiyeti.

ATMOSFER

Tanrı'nın yüceliği ve rahmetinin anlatıldığı, saygı ve teslimiyet dolu bir atmosfer.

kutsaldingin

DUYGULAR

Şiirin duygusal ağırlığı

minnet85

hayranlık70

huzur60

KEŞİF PUANLARI

Duygu pusulası

Şiirin farklı duygusal eksenlerdeki yoğunluğu.

Manevî duygu95

Minnet85

Huzur60

Sevgi40

Umut30

Hüzün10

TEMALAR

inanç tasavvuf

TON

öğreticiyakarankabullenici

ŞIIR TÜRÜ

didaktiklirik

DIL ÖZELLIKLERI

eski sözcükleryoğun mecazsoyut anlatım

ANLATIM BIÇIMLERI

liriköğütleyici

SÖZ SANATLARI

metaforbenzetmetekrar

Nazım birimidörtlük

Ölçüaruz

Aruz ölçüsüyle yazılmış gibi görünüyor ancak kalıp belirsiz.

Kafiyeaaab / cccb / dddb / eeeb / fffbHer dörtlükte ilk üç dize kendi arasında, dördüncü dize ise nakarat olarak kafiyelenmiş.

Ahenk

Aruz ölçüsü, kafiye düzeni ve 'Senindir kul senindir hükm efendi' nakaratıyla sağlanan ahenk.

ANLATICI

birinci tekil kişi

Hitap: Tanrı

Kul ile Tanrı arasındaki teslimiyet ve minnet ilişkisi.

DİLİN YOĞUNLUĞU

Anlam kapalılığı40/100

İmge yoğunluğu50/100

Tasavvufi ve dini bir bağlamda yazılmış ilahi.

ÖNE ÇIKAN İMGELER

kul
hükm efendi
âteşi gülzâr etmek
Eyyûb gibi sabır
İsmâîl-veş kurbân

KÜLTÜREL GÖNDERMELER

Eyyûb
İsmâîl
Mustafâ Muhtâr
Hüdâyî

BU ŞİİRİ ARARKEN

Tanrı'nın kudretini anlatan ilahi kulluk ve teslimiyet şiiri Allah'ın rahmetine sığınma