İnsan bazen bir cümlenin içinde uzun süre kalır.

ŞAİRİN DEFTERİ / TAM METİN

Dîvân-ı İlâhîyât 157

Dîvân-ı İlâhîyât 157 Şiiri - Aziz Mahmud Hüdayi

Fazl ü ihsânını tamâm ediver
Meded eyle meded İlâhî meded
İki âlemde ber-devâm ediver
Meded eyle meded İlâhî meded

Kulluğundur Efendi izzetimiz
Hizmet etmektedir sa'âdetimiz
Sana lâyık kanı ibâdetimiz
Meded eyle meded İlâhî meded

Kereminden bizi edip îcâd
Mahz-ı fazlınla verdin isti'dâd
Eyledin çünki lutfuna mu'tâd
Meded eyle meded İlâhî meded

Nice bir derd ile hazîn olalım
Nice bir hem-dem-i enîn olalım
Fazl ü ihsânına karîn olalım
Meded eyle meded İlâhî meded

Bir avuç hâki eyledin insân
Kudretinle zuhûra geldi cihân
Zu'afâyı esirge ey Rahmân
Meded eyle meded İlâhî meded

Ey kamu hâle âlim ü dânâ
Lutfun ile olur fenâ vü bekâ
Bir efendi dahi yok ey Mevlâ
Meded eyle meded İlâhî meded

Nârı etdin Halîl'ine gülizâr
Dağ ü taş eyledi su üzre karâr
Kıl inâyet Hüdâyî'ye her bâr
Meded eyle meded İlâhî meded

Aziz Mahmud Hüdayi

ŞİİRİN HARİTASI

Bu şiirin içinde ne var?

Metnin anlam, duygu, tema ve biçim katmanlarına kısa bir bakış.

İnsan bazı şiirleri okumaz; onlara denk gelir.

Şiir, Allah'a yakararak O'nun lütuf ve ihsanını tamamlamasını, dünya ve ahirette yardım etmesini isteyen bir duadır. Anlatıcı, kulluğun izzet, hizmetin saadet olduğunu belirtir; yaratılış ve kudret karşısında acziyetini itiraf ederek zayıflara merhamet dilenir. Son bölümde Hz. İbrahim ve Hüdâyî'ye yapılan göndermelerle inayet talebi sürer.

Ana duyguminnet

Ana temainanç

Duygusal yönolumlu

Yoğunluk75/100

ANLAM

Ana düşünce

İnsan, Allah'ın lütuf ve ihsanına muhtaçtır; kulluk ve hizmetle O'ndan yardım dilemelidir.

Temel çatışma

İnsanın acziyeti ile Allah'ın kudret ve merhameti arasındaki karşıtlık.

ATMOSFER

Tanrı'ya yönelen samimi bir yakarış ve teslimiyet atmosferi.

kutsaldinginumutlu

DUYGULAR

Şiirin duygusal ağırlığı

minnet85

umut70

huzur60

çaresizlik55

hüzün40

KEŞİF PUANLARI

Duygu pusulası

Şiirin farklı duygusal eksenlerdeki yoğunluğu.

Manevî duygu95

Minnet85

Umut70

Huzur60

Çaresizlik55

Sevgi50

Hüzün40

Heyecan30

Özlem20

Kaygı20

Yalnızlık10

Pişmanlık10

Korku10

Neşe10

Karanlık10

Umutsuzluk5

Kırgınlık5

TEMALAR

inanç tasavvuf varoluş umut

TON

yakaraniçtendingin

ŞIIR TÜRÜ

lirikdidaktik

DIL ÖZELLIKLERI

eski sözcükleryüksek söyleyişdoğrudan anlatımtekrarlı söyleyiş

ANLATIM BIÇIMLERI

liriksorgulayıcıiç konuşma

SÖZ SANATLARI

metaforkişileştirmebenzetmetekrar

Nazım birimidörtlük

Ölçüaruz

Aruz ölçüsüyle yazılmış görünmektedir; ancak kalıp kesin olarak belirlenememiştir.

Kafiyeaaab / cccb / dddb / eeeb / fffb / gggb / hhhbHer dörtlükte ilk üç dize kendi arasında, dördüncü dize ise nakarat olarak tekrarlanır.

Ahenk

Aruz ölçüsü, düzenli uyak ve 'Meded eyle meded İlâhî meded' nakaratıyla güçlü bir ahenk sağlanmıştır.

ANLATICI

birinci çoğul kişi

Hitap: Tanrı

Kul ile Rab arasındaki teslimiyet ve yardım dileme ilişkisi.

DİLİN YOĞUNLUĞU

Anlam kapalılığı30/100

İmge yoğunluğu40/100

İslami tasavvuf geleneğinde yazılmış bir ilahi/dua şiiri.

ÖNE ÇIKAN İMGELER

bir avuç toprak
ateşin gül bahçesi olması
dağ ve taşın su üzerinde durması

KÜLTÜREL GÖNDERMELER

Hz. İbrahim (Halîl)
Hüdâyî

BU ŞİİRİ ARARKEN

Allah'a yakarış duası tasavvufi ilahi yardım dileme şiiri