Şiir, unutulan şeylerin usulca geri dönüşüdür.

ŞAİRİN DEFTERİ   /   TAM METİN

Göründü

Göründü Şiiri - Aşık Sümmani

Bin üç yüz yirmi sekize vardım,
Vücût ikliminde hicran göründü,
Akıl kabul etmez mâtemde kaldım,
Zeminde semâda tufân göründü.

Ejderhâ elinde vatan u ihvân,
Vakt-i saâdette devrolan devrân,
Acaba geldi mi böyle bir tufan,
Sırp ile Bulgarla Yunan göründü.

Dağıldı dört yana hükm-i irâde,
Yürüdü her yana seyyâr piyâde,
Otuz bin Arabi dediğim vâde,
Devranı lekeli zamân göründü.

Bezl-i cân eden var iş bu râhlarda,
Nice tuzaklar var destigâhlarda,
İkinci üçüncü ordugâhlarda,
Vasfı kabul değil tufan göründü.

Her kimde var ise insâf ile hâl,
Emrine muntâzır olmalı derhâl,
Fikrinden çıkmalı evlad ü ıyâl,
Din yolunda cândan kurbân göründü.

Niceler göründü şehit gazi de,
Bu da varmış demek alın yazıda,
Pâyitaht civarı sahra yazıda,
Bahr-i mûhit gibi alkan göründü.

Akıl dâne alır bu pentten hisse,
Zerre kadar akıl fehmi var ise,
Kem bakarlar şimdi halis muhlise,
Dost sandığın kullar düşmân göründü.

Hâli izhâr etsem dil yaralanır,
Sanırım yakınında yol yarılanır,
Mülke fesat veren kul paralanır,
Ahvâle münâsip cevlân göründü. (cevlan = dolaşmak)

Herkes ettiğinden utanmak lazım,
Yarar renk arayıp boyanmak lazım,
Elverir hasârât uyanmak lazım,
Fikrimiz her yanda noksan göründü.

Çok defa bir yanlış fikre sapılır,
Evvel kapar ama sonra kapılır,
Bina bile temelinden yapılır,
Derler yıkılmaya nişân göründü.

Vatan seven kurtulamaz bu gamdan,
Yetişe bir himmet gavs-ı âzâmdan,
Bir âteş tutuştu yandı Balkandan,
Yine Rum elinde volkan göründü.

Boz bulanık akan sular durulur,
Fikri hâinlerin boynu vurulur,
Hükmetmeye sahip zamân kurulur,
Âlem-i manâda ayân göründü.

Ara yerde dağdağalar çok olur? (dağdağa =dedikodu)
Devrân benim diyen hâin yok olur?
Her kimler ki birkaç sene sağ olur,
Dünyâ onlar için civân göründü.

Sümmânî hayâlden fikrin sakındır,
Nasihâti öz başına takındır,
Bu zevâlin bir kemâli yakındır,
Kimden kime işbu burhân göründü.

Aşık Sümmani

ŞİİRİN HARİTASI

Bu şiirin içinde ne var?

Metnin anlam, duygu, tema ve biçim katmanlarına kısa bir bakış.

Bir şiir, insanı hiç tanımadığı kendisiyle tanıştırabilir.

Şiir, 1328 (1912) yılında Balkan Savaşı sırasında yaşanan felaketleri ve ihanetleri anlatır. Anlatıcı, vatanın düştüğü zor durumu, şehitleri, ihanetleri ve ahlaki çöküşü dile getirir; halkı uyanmaya ve birlik olmaya çağırır. Sonunda ilahi adaletin tecelli edeceğine dair bir inanç ve uyarı vardır.

Ana duyguhüzün
Ana temavatan
Duygusal yönolumsuz
Yoğunluk80/100

ANLAM

Ana düşünce

Vatanın içinde bulunduğu felaket ve ihanet ortamında halkın uyanıp birlik olması ve ahlaki değerlere sarılması gerektiği.

Temel çatışma

Vatanseverlik ile ihanet, birlik ile ayrılık arasındaki mücadele.

Duygusal akış

Felaket ve ihanet tasvirinden uyarı ve manevi çağrıya doğru bir yönelim var.

ATMOSFER

Savaşın getirdiği yıkım, ihanet ve ahlaki çöküşün hâkim olduğu kasvetli bir ortam.
hüzünlükasvetligergintehditkâr
“Şiir, insanın kendine söylediği
en dürüst sözdür.”
Şiirhane · Sözün evi.

Şiirhaneden Mektup

Yeni şiirler, yeni keşif yolları ve iyi sözler için.

Sadece anlamlı şeyler, söz veriyoruz.