Bazı dizeler insanın omzuna sessizce dokunur.

ŞAİRİN DEFTERİ / TAM METİN

İriştik Vaslına Mah-ı Sıyamın

İriştik Vaslına Mah-ı Sıyamın Şiiri - Aşık Ömer

İriştik vaslına mah-ı sıyamın
İktida eyledik ibtidasına
Bilenler ahvalin ruz-i kıyamın
Çalışır varınca intihasına

Niçe canlar vardır lailac yatur
Zemine gark olmuş susuz aç yatur
Dünyadan el çekmiş ihtiyaç yatur
Alemde sağların bir duasına

Huda’nın kudretin hikmetin fikr et
Ko gayrı efkarı Mevla’yı zikret
Gün bugünkü gündür bu deme şükret
Düşme gel cihanın sabıkasına

Cehdeyle hayrolsun kîl ile kalin
Sana nef’i olmaz fikr-i misalin
Karın şefaate kaldıysa halin
Arzeyle Huda’nın Mustafa’sına

Ey Ömer akıbet işbu cihanın
Harab olmasına var mı gümanın
Gönül hoşluğile geçen zamanın
Ermez mi elveda merhabasına

Aşık Ömer

ŞİİRİN HARİTASI

Bu şiirin içinde ne var?

Metnin anlam, duygu, tema ve biçim katmanlarına kısa bir bakış.

İnsan bazen bir şiirde çocukluğunu bulur.

Şiir, Ramazan ayının sona ermesi ve bayramın gelişi vesilesiyle yazılmış gibi görünen bir şiirdir. Anlatıcı, oruç ibadetinin tamamlanmasından duyulan memnuniyeti dile getirirken, dünyanın geçiciliğini ve ahiret hayatının önemini hatırlatır. İnsanları Allah'ın kudretini düşünmeye, şükretmeye ve Hz. Muhammed'in şefaatiyle Allah'a yönelmeye davet eder. Son bölümde ise dünyanın kaçınılmaz sonu ve güzel geçen zamanların ardından gelen ayrılık ve veda duygusu işlenir.

Ana duyguminnet

Ana temainanç

Duygusal yönkarma

Yoğunluk65/100

ANLAM

Ana düşünce

Dünya geçicidir; asıl olan Allah'a kulluk etmek, şükretmek ve ahiret için hazırlanmaktır.

Temel çatışma

Dünya hayatının geçiciliği ile ahiretin kalıcılığı arasındaki karşıtlık.

Duygusal akış

Şiir, orucun tamamlanmasının sevinciyle başlar, dünyanın geçiciliği ve ölüm gerçeğiyle hüzne doğru evrilir.

ATMOSFER

Şiir, dini bir vecd ve dünyevi olanın geçiciliğini hatırlatan bir tefekkür atmosferi taşır.

dinginhüzünlükutsaldüşsel

DUYGULAR

Şiirin duygusal ağırlığı

minnet70

huzur60

umut55

hüzün40

kaygı30

KEŞİF PUANLARI

Duygu pusulası

Şiirin farklı duygusal eksenlerdeki yoğunluğu.

Manevî duygu85

Minnet70

Huzur60

Umut55

Hüzün40

Sevgi40

Pişmanlık30

Kaygı30

Özlem20

Çaresizlik20

Neşe20

Heyecan20

Karanlık20

Yalnızlık10

Umutsuzluk10

Kırgınlık10

Korku10

TEMALAR

inanç zaman ölüm yaşam tasavvuf

TON

öğreticidüşüncelikabullenici

ŞIIR TÜRÜ

didaktiklirik

DIL ÖZELLIKLERI

eski sözcüklerdini terminolojididaktik üslupsade anlatım

ANLATIM BIÇIMLERI

öğütleyiciliriksorgulayıcı

SÖZ SANATLARI

metaforkişileştirmekarşıtlık

Nazım birimidörtlük

Ölçüaruz

Şiir aruz ölçüsüyle yazılmış gibi görünmektedir, ancak kalıp kesin olarak belirlenememiştir.

Kafiyeaaab / cccb / dddb / eeebHer dörtlüğün ilk üç dizesi kendi arasında, dördüncü dizeler ise ortak bir ses tekrarıyla (b) kafiyelenmiştir.

Ahenk

Aruz ölçüsü, düzenli kafiye ve redifler şiire akıcı bir ahenk kazandırmıştır.

ANLATICI

birinci çoğul kişi

Hitap: toplum

Anlatıcı, dini bir öğüt verirken topluma seslenir ve son bölümde doğrudan Ömer adlı bir kişiye hitap eder.

DİLİN YOĞUNLUĞU

Anlam kapalılığı40/100

İmge yoğunluğu30/100

Şiir, İslami bir bağlamda Ramazan ayının sonu ve bayramın gelişi vesilesiyle yazılmış gibi görünmektedir.

ÖNE ÇIKAN İMGELER

mah-ı sıyam
zemine gark olmuş
dünyadan el çekmiş
cihanın sabıkası
elveda merhabası

KÜLTÜREL GÖNDERMELER

Ramazan ayı
Huda
Mevla
Mustafa
şefaat

BU ŞİİRİ ARARKEN

Ramazan ayının sona ermesi ve bayram dünyanın geçiciliği ve ahiret Allah'a şükür ve ibadet