Şiir, insanın kendine yetişme biçimlerinden biridir.

ŞAİRİN DEFTERİ   /   TAM METİN

Nehir Üzerinde

Nehir Üzerinde Şiiri - Ahmet Haşim

Akşam… Sarı bir hasta semâ… Bir gam-ı mechûl…
Sisler gibi tutmuş yine sahilleri eylûl,
Bir hüzn-i müzehheb gibi durgun yine Dicle,
Sessizliği olmuş yine rü’yâlara hacle.

Faslın yeni lerzişleri her sâyede mahsûs,
Gûyâ ki uyur kalb-i tabiatta bir “efsus! ”
Her şey o kadar gamlı, soluk, mübhem ü bî-fer,
Gûyâ ki ölür hüzn-i sevâhilde perîler…

Çıkmıştık o gün Dicle’ye, sessizce kürekler
Nehrin zehebî sîne-i emyâhını yırtar,
Ağlardı o altın suyun üstünde bir âhenk,
Serperdi o bî-kes sese akşam sarı bir renk,
Gûyâ ki o gün Dicle’nin üstündeki mâtem,
Âfaaka sürükler sarı güller, kırizantem…

Solmuştu onun hüzn ile simâ-yi berîni,
Bir ince tül altında duran zülf-i zerîni;

Akşamları enfâsına düşmüş uçuşurken
Sarmıştı o sâkin yüzü bir gölge semâdan
Dalmıştı o gözler ebediyetlere… Yorgun,
Yorgundu o gözlerle bakan rûh-ı melûlün;
Akşam gibi a’sabı geren reng-i garibi…

Gûyâ ki kamer! .. Sendin onun rûh-ı necîbi,
Sendin ki eden hüznünü mehtâba müşâbih;
Her şey o nazarlarda semâlarla müşâfih,
Her şey sana bir parça yakın, sâf, ebedîdi,
Sâhilde ezân seslerinin aks-i medîdi,
Bî-tâb uzanırken dönüyorduk… Yine sâkin
Mübhem, sarı yıldızları bir leyl-î hazânın,
Tenhâ sular üstendi açıp titreşiyorken,
Artık daha vâzıhtın o gözlerde kamer, sen!

Ey sen, ey onun ru ve ey mâtem-i seyyâl,
Ey şimdi bakan hüznüme, âh ey kamer-i lâl!

(Piyale, 1926)

Ahmet Haşim

ŞİİRİN HARİTASI

Bu şiirin içinde ne var?

Metnin anlam, duygu, tema ve biçim katmanlarına kısa bir bakış.

Herkes susar; bazıları şiir yazar.

Şiir, Dicle kıyısında geçen bir akşamı ve orada bulunan bir kadının hüznünü anlatır. Anlatıcı, nehrin altın rengi suyu, eylül sisleri ve akşamın sarılığı içinde sevgilisinin solgun yüzünü, dalgın bakışlarını ve içindeki kederi betimler. Şiir, bu melankolik atmosferde anlatıcının kendi hüznüne ve sevgiliye duyduğu özleme bağlanır.

Ana duyguhüzün
Ana temaayrılık
Duygusal yönolumsuz
Yoğunluk85/100

ANLAM

Ana düşünce

Akşamın ve Dicle'nin hüzünlü atmosferi, sevgilinin iç dünyasındaki kederi ve anlatıcının ona duyduğu özlemi yansıtır.

Temel çatışma

Geçmişteki birlikteliğin hüznü ile şimdiki yalnızlık ve özlem arasındaki gerilim.

Duygusal akış

Şiir baştan sona hüzünlü ve özlemli bir çizgide ilerler; belirgin bir duygusal değişim yoktur.

ATMOSFER

Akşamın sarı ve sisli hüznüyle örtülü, Dicle kıyısında geçen melankolik bir atmosfer.
hüzünlünostaljikdinginyalnız
“Şiir, insanın kendine söylediği
en dürüst sözdür.”
Şiirhane · Sözün evi.

Şiirhaneden Mektup

Yeni şiirler, yeni keşif yolları ve iyi sözler için.

Sadece anlamlı şeyler, söz veriyoruz.