“Milli Edebiyat akımı içinde değerlendirilen şiirleriyle tanınan Halide Nusret Zorlutuna, hece ölçüsüyle yazdığı hamasi şiirler ve konuşulan Türkçeyle kaleme aldığı romanlarıyla Türk edebiyatında önemli bir yer edinmiştir. "Git Bahar" adlı şiiriyle tanınmış, öğretmenlik yıllarında Anadolu'nun birçok yerinde görev yapmış ve bu deneyimlerini "Benim Küçük Dostlarım" kitabında anlatmıştır. Kadın yazarların annesi olarak anılan şair, Cumhuriyet dönemi Türk edebiyatının öncü kadın kalemlerinden biri olmuştur.”
Halide Nusret Zorlutuna Kimdir?
Şiirleri, edebî duruşu, fikirleri ve hayatından kesitler
Halide Nusret Zorlutuna, 1901 yılında İstanbul'da doğdu. Babası Erzurumlu Zorluoğulları ailesinden gazeteci Mehmet Selim (Avnullah Kâzımî Bey), annesi Ayşe Nazlı Hanım'dı. Babası 1908'de kurduğu siyasi parti nedeniyle sürgün ve zindan hayatı yaşadığı için Halide Nusret çocukluğunda babasını çok az görebildi; annesi, dedesi ve dayısıyla büyüdü. İlk eğitimini annesinden aldı. Babasının Kerkük'te mutasarrıf olarak görevlendirilmesi üzerine ailecek Kerkük'e gittiler ve burada özel hocalardan ders alarak Arap ve İran dillerindeki bilgisini geliştirdi. Kerkük'teki çocukluk yıllarını daha sonra "Bir Devrin Romanı" adlı anı kitabında aktardı.
Aile I. Dünya Savaşı sırasında İstanbul'a döndükten sonra Halide Hanım Erenköy Kız Lisesi'ne devam etti. Orta tahsili sırasında babasını kaybetti. Babasının ölümü üzerine yazdığı "Ağlayan Kahkahalar" adlı yazısı 1917'de Talebe Defteri dergisinin yarışmasında birinci olup yayımlanınca edebiyat dünyasına adım attı. Lise öğrenimini tamamladıktan sonra bir süre İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı bölümünde eğitim gördü. Ekonomik koşullar nedeniyle çalışmak zorunda kalınca Darülmuallimat sınavlarına girerek öğretmen olma hakkını elde etti. 1919'da Özel Âşiyan İdadisi'nde öğretmenliğe başladı; ardından kısa bir süre Posta-Telgraf Kalem-i Mahsusu'nda çalıştı. 1921'de İngilizce ve edebiyat dersleri verirken bir yandan İstanbul Darülfünun'da Tarih Bölümü'ne devam etti ve özel olarak İngilizce öğrendi.
Öğretmenlik hayatına 1924'te Edirne Muallim Mektebi'nde başlayan Halide Hanım, Kırklareli, Kars, Ardahan, Urfa, Karaman, İstanbul ve Ankara gibi yurdun çeşitli yerlerindeki liselerde görev yaptı. Edirne'de öğretmenlik yaparken 1926'da Dördüncü Süvari Alayı binbaşısı Aziz Vecihi Zorlutuna ile evlendi; çiftin 1930'da oğulları Ergün, 1938'de kızları Emine dünyaya geldi. Edirne'deki üç yıllık görevinin ardından İstanbul Kız Lisesi'ne atandı ve burada Şükûfe Nihal ile dostluk kurdu. Yedi yıl İstanbul'da öğretmenlik yaptıktan sonra şark hizmeti isteyerek Kars'a atandı; ardından eşinin görevleri nedeniyle Karaman'a ve Urfa'ya gitti, dört yıl Urfa'da öğretmenlik yaptı. 1948'den itibaren Ankara'da görev yaptı ve 1957'de Ankara Kız Teknik Öğretmen Okulu'nda çalışırken kendi isteğiyle emekliye ayrıldı. Öğretmenlikle ilgili anılarını "Benim Küçük Dostlarım" adlı kitabında topladı.
Edebî hayatına şiirle başlayan Halide Nusret, Küller adlı ilk romanını 19 yaşında kaleme aldı. Milli Mecmua, Türk Kadını, Kadınlar Dünyası, Aydabir, Salon Mecmuası, Çınaraltı, Çağrı, Hilâl, Defne, Hisar, Ayşe, Töre, Türk Edebiyatı dergilerinde ve Vakit, Zafer, Kudret, Haber, Yeni İstanbul, Sabah, Hürriyet gazetelerinde yazılar yayımladı. 1923'te yayımladığı "Hanım Mektupları" adlı eseriyle edebiyat dünyasında ilgi uyandırdı. Şiir zevkinin annesi Ayşe Nazlı Hanım sayesinde oluştuğunu ifade eden Halide Hanım, şiir yazmaya mütareke yıllarında başladı. Türk Kurtuluş Savaşı'nın etkisi ve heyecanıyla Milli Edebiyat akımına katıldı. Milli duygularla kaleme aldığı "Git Bahar" adlı şiiri tanınmasını sağladı. Milli Edebiyat akımı içinde değerlendirilen şiirlerinde hececi anlayışa bağlı kaldı. Yahya Kemal'in şiirlerini ezberlediği ender şairlerden biri olarak bilinir. Sahnelenmemiş ancak basılmış piyesleri de bulunan yazarın bazı piyesleri şunlardır: Hatırsaymaz Kaymakam, Peçe ve Kafes, Rüzgârdaki Yaprak, Suçlu Kim?, Asıl Aşk, Ali Usta'nın Torunları, Gecekondu Gülleri.
Halide Nusret, genç yaşlarından itibaren sosyal kuruluşlarda ve hayır cemiyetlerinde çalıştı. Türk Kadınlar Birliği, Türk Ocakları, Halkevleri, Muallimler Birliği, Yardım Sevenler Derneği, Söroptomistler, Çocuk Haklarını Müdafaa Cemiyeti ve Çocuk Esirgeme Kurumu yönetim kurullarında uzun yıllar hizmet verdi. 1959'da Türk Anneler Derneği'nin kuruluşuna öncülük etti. 1975'te Birleşmiş Milletler tarafından "kadın yılı" ilan edilmesi vesilesiyle düzenlenen sergi ve toplantıda kendisine "Ümmü'l-Muharrirat" (kadın yazarların annesi) unvanı verildi. 1976'da 75 yaşını doldurması nedeniyle onuruna jübile düzenlendi. Oturduğu sokağın adı "Şairler Sokağı" olarak değiştirildi ve 1983'te Basın Yayın Genel Müdürlüğü ile Türk Basın Birliği tarafından "Basın Mesleği'nde 50 Yıl Şerefli Hizmet" belgesiyle plaket verildi. Halide Nusret Zorlutuna, 10 Haziran 1984'te İstanbul'da öldü ve Cebeci Mezarlığı'na defnedildi. Özel arşivi Kadın Eserleri Kütüphanesi ve Bilgi Merkezi Vakfı'ndadır.
Öne Çıkan Şiirleri
Şiir, insanın içinde susturduğu şeylerin sesidir.