Behçet Kemal Çağlar

Behçet Kemal Çağlar, 23 Temmuz 1908'de Erzincan'ın Tepecik köyünde doğdu. Babası, Kayseri'nin Şabanbeyzadeler olarak bilinen ailesinden Şaban Hamdi Bey; annesi ise Balıkesir Çepnilerinden Kolağası Ahmet Ağa'nın kızıydı. Behçet adı babasının amcasından, Kemal adı ise hürriyet kahramanı Namık Kemal'e duyulan hayranlıktan geliyordu. Babasının memuriyeti nedeniyle çocukluğu farklı şehirlerde geçti; 1913'te Bolu'da İmaret İlkokuluna başladı ve şiire olan ilgisi bu yıllarda belirdi. 1915'te Konya'da Numune Mektebi'ne, ardından Konya Sultanisi'ne devam etti. 1916 sonbaharında babasının Kudüs'e tayini üzerine bir süre Kudüs'te kaldı. Daha sonra Kayseri'ye yerleşerek ilk, orta ve lise öğrenimini burada tamamladı.

1925'te sınavla girdiği Zonguldak Maden Mühendis Mektebi'nden 1929'da yüksek maden mühendisi olarak birincilikle mezun oldu. Maden Tarama Enstitüsü merkez mühendisi olarak Ankara'da göreve başladı. Halkevlerinin açılışında yazdığı ve rol aldığı Çoban Piyesi ile ardından Ergenekon Piyesi, Atatürk'ün dikkatini çekti. Bu dönemde ünlü yazar ve politikacılarla yakın ilişkiler kurdu; kişisel çıkar gözetmeyen vatan ve devrim hayranlığıyla takdir topladı. 1935'te Halkevleri müfettişi olarak atandı ve bu görevle Anadolu'yu dolaşarak halk şiiri ve sanatıyla yakından ilgilenme fırsatı buldu.

Şiirleri ilk olarak arkadaşlarıyla çıkardığı Hep Gençlik dergisinde yayımlandı; ardından Türk Yurdu ve Hayat (1927) dergilerinde göründü. Ulus gazetesinde bazı şiirlerini "Ankaralı Aşık Ömer" takma adıyla yayımladı. 1933'te Erciyas'tan Kopan Çığ ve Burda Bir Kalp Çarpıyor adlı şiir kitaplarını çıkardı. 1949'da Şadırvan dergisini kurdu ve İstanbul Radyosu'nda "Şiir Dünyamız" programını yönetti. Şiirini halk şiiri ve Kemalizm olmak üzere iki temel kaynaktan besledi; ulusal duyguları ve yurt güzelliklerini coşkulu bir dille işledi. Hecenin olanaklarını zorlayarak kalabalıklara seslenen bir şiir anlayışı geliştirdi.

1943-1950 yılları arasında TBMM'de VII. ve VIII. dönem Erzincan milletvekili olarak görev yaptı. 15 Ocak 1949'da Şemsettin Günaltay'ın başbakanlığa atanmasının ardından, Atatürk devrimlerinden ödün verildiği gerekçesiyle 24 Ocak 1949'da Cumhuriyet Halk Partisi'nden ve milletvekilliğinden istifa etti. 1950-1959 arasında Robert Koleji'nde öğretmenlik yaptı. 27 Mayıs 1960 Darbesi sonrası kurulan askeri yönetimin seçtiği Kurucu Meclis üyeleri arasında yer aldı. Daha sonra Türk Dil Kurumu Genel Sekreterliği, TRT Yönetim Kurulu Başkanlığı, Akbank Neşriyat Müdürlüğü ve TRT Program Uzmanlığı görevlerinde bulundu.

1966'da yaşamını anlatırken Anadolu'yu köşe bucak dolaştığını, Atatürk'ü yakından tanıma şansı bulduğunu ve bazı mısraları sofrasında yazdığını belirtti. Edebiyat hocaları arasında Faruk Nafiz Çamlıbel ve Eflatun Cem Güney'in bulunduğunu, Yahya Kemal Beyatlı ve Ahmet Hamdi Tanpınar'ın sohbetlerinden yıllarca faydalandığını ifade etti. 1935'te Yücel Dergisi'nde sanat yolculuğuna inançla ve haykırarak başladığını, edebiyata ağlayarak değil inanarak başladığını yazdı. 24 Ekim 1969'da İstanbul'da vefat etti ve Zincirlikuyu Mezarlığı'na defnedildi. Şiir kitapları arasında Atatürk: Şiirler (1965), Benden İçeri (1966), Kur'an-ı Kerim'den İlhamlar (1966) ve ölümünden sonra yayımlanan Behçet Kemal Son Şiirleri (1970) bulunur. Oyunları Çoban (1933), Atilla (1935) ve Göklerin Fethi (1937)'dir. Diğer yapıtları arasında Halkevler (1935), Hasan Ali Yücel ve Eserleri (1937), Hür Mavilikte Gezi (1947), Dolmabahçe'den Anıtkabir'e Kadar (1955), Atatürk Deniz'inden Damlalar (1967), Battal Gazi Destanı (1968) ve Bugünün Diliyle Atatürk'ün Söylevleri (1969) yer alır.